Bir kart çekin · Tarot nedir? · Büyük Arkana
Deli
DELİ · 0
Deli, büyük arkananın 0 numaralı kartıdır. Kartta bir genç, bakışlarını gökyüzüne dikmiş hâlde bir uçurumun kenarında yürür. Düz konumda başlangıç, özgürlük ve olasılıklar anlamına gelir; ters konumda pervasızlık ve dikkatsizlik ya da tam tersine adım atmayı engelleyen tereddüt anlamına gelir.
Adı ve numarası
| Türkçe | Deli |
|---|---|
| İngilizce | The Fool |
| Eski İtalyanca adı | Il Matto (deli, soytarı) |
| Eski Fransızca adı | Le Mat; Dodal destesinde Le Fol |
| Numara | 0 (ilk kartlarda numara yok) |
Düz anlamı
Anahtar kelimeler: başlangıç, özgürlük, masumiyet, macera, olasılıklar
Deli yola çıkan kişidir. Bohçası küçüktür, hedefi belli değildir. Yine de adımları hafiftir, gözleri gökyüzüne dönüktür.
Düz konumda Deli, henüz hiçbir şey belirlenmemişken yeni bir şeye başlamanın özgürlüğünü anlatır. Deneyimin ya da planın olmaması bir zayıflık değil, açık bir alandır: Her yere gidebilirsiniz. Kazancı ve kaybı tartmayı bırakıp sizi heyecanlandıran şeye doğru adım atmanız için bir izin olarak okunur. Çoğu zaman bir şeyin başında çıkar: yeni bir iş, bir taşınma, yeni bir uğraş.
Ters anlamı
Anahtar kelimeler: pervasızlık, dikkatsizlik, plansızlık, tereddüt
Ters konumda Deli'nin özgürlüğü ya fazla ileri gitmiş ya da geri çekilmiş olarak okunur.
Bir okuma, ayağının altına bakmadan uçurumdan düşen Deli'dir: hazırlıksız atılmak, anın etkisiyle söz vermek, başkalarının uyarılarını kulak ardı etmek. Öteki okuma, kenarda donup kalmış Deli'dir: Yeni bir şeye başlamak ister ama kımıldayamayacak kadar korkar. Hangisinin uyduğu, çevredeki kartlara ve neyi sorduğunuza bağlıdır.
Resimde ne var
- Uçurumun kenarı: Bir adım daha atsa ayağının altında yalnızca hava kalacak. Hem tehlikeyi hem de onu fark etmemiş masumiyeti gösterir.
- Beyaz gül: Saflığın ve bulanmamış bir yüreğin işareti.
- Sopaya bağlı küçük bohça: Yanında ne kadar az şey taşıdığını gösterir. Bazıları onu geçmiş deneyimlerin ve anıların bohçası olarak görür.
- Küçük köpek: Sadık bir yol arkadaşı ya da kenardaki tehlikeye dair bir uyarı olarak okunur.
- Güneş ve dağlar: Aydınlık bir gelecek ve henüz yürünecek yol.
Tarihçe
Deli başlangıçta koz kartlarından biri değildi.
-
yüzyıldan İtalyan Visconti–Sforza destesinde saçlarında tüyler olan, yırtık pırtık giysili bir dilenci olarak görünür. Oyunda, elinizde olmayan bir kartın yerine oynanabilen özel bir karttı: ne güçlü bir koz ne de zayıf bir kart, numarası da yok. Fransız tarot oyununda bugün de ona Excuse (“mazeret”) denir.
-
ve 18. yüzyılın Marsilya Tarotu'nda, sopasına bağlı bohçasıyla yürüyen bir gezgine dönüştü; köpeğe benzer bir hayvan da arkadan pantolonunu ısırıyor. Burada da numarası yoktur.
-
yüzyılda ezoterik yazarlar Deli'ye bir numara verdi. Eliphas Lévi onu 20 ile 21 arasına koydu; Altın Şafak ise ona 0 verdi ve büyük arkananın başına yerleştirdi. Rider–Waite–Smith destesi bu sırayı benimsedi ve Deli'yi “yolculuğun başlangıcı” kartı olarak yeniden çizdi. Pantolonu ısıran hayvan, uçurumun kenarına doğru bakan küçük bir köpeğe dönüştü.
Karşılıklar
Altın Şafak, 22 büyük arkanayı İbrani alfabesinin 22 harfiyle ve ayrıca astrolojinin gezegenleri, burçları ve elementleriyle ilişkilendirdi.
| İbrani harfi | Astroloji / element |
|---|---|
| Alef (א) | Hava |
Önceki ve sonraki kart
- Sonraki: 1 Büyücü
- Büyük Arkana