در ساعت‌های غلیظِ درست پیش از سپیده، جهان درهم‌تنیدگی‌ای از ریشه‌ها و آبِ آرام است. ماهِ وارونه هیچ نورِ آرامی نمی‌فرستد تا دانسته را از نادانسته جدا کند. مه میانِ سنگ‌های ترک‌خورده می‌خزد و راهِ کهن، که حاشیه‌اش رازیانهٔ وحشی و جیرجیرک‌هاست، لبه‌اش را از دست می‌دهد. سگِ شکاری و گرگ، که روزگاری با سایه‌هایشان مشخص بودند، در همان تاریِ حرکت ناپدید می‌شوند. همهٔ تمایزها در سکوت تا خورده‌اند. هوا از بوی چیزی دور سنگین است، چیزی که خاطره را رنگ می‌کند اما نامش را وا نمی‌نهد.
در روستایی پایین‌دستِ رود، خم‌ها خنک شده‌اند و کپه‌های در حالِ تخمیر تقریباً آماده‌اند. هوا اینجا تیز است و رنگی از بوی ساقه‌هایی دارد که زیرِ پا له شده‌اند. پارچه، که هنوز از دار زبر است، نخست فرو برده می‌شود و سپس رها می‌شود تا خیس بخورد. زنانی با دست‌های آفتاب‌سوخته مایعِ بخارآلود را هم می‌زنند و هر حرکت فراخوانی آهسته است. با پیش‌بندهای لکه‌دار و پوستی نشان‌خورده از ساعت‌های دراز، پارچه را از حمامِ رنگ بیرون می‌کشند و برای خشک شدن بیرون می‌برند و مراقب‌اند حتی قطره‌ای نریزد. پارچهٔ سنگین و تیره بر تیرک‌های خیزران انداخته می‌شود، همچنان که مه بر کشتزار می‌نشیند. می‌گویند مسافرانی از شرق روزگاری قالب‌های این رنگ را با نمک و ماهیِ خشک معاوضه می‌کردند و شکوفهٔ این گیاه لبهٔ باغ‌هایی را نشان می‌داد که جانورانِ وحشی از آن دوری می‌گزیدند.
قصه‌هایی هست که این رنگ از رودهایی می‌آمد که از میانِ پادشاهی‌های کهن می‌پیچیدند، از کشتزارهایی که باران‌های موسمی خاکشان را می‌شکافت و ساقه‌ها آزادانه بر کرانه‌ها در هم می‌پیچیدند. روزگاری، برگ‌ها را زیرِ سنگی له می‌کردند، کم‌کم آب می‌افزودند و آمیزه را زیرِ گونی رها می‌کردند تا تخمیر شود. بوی این فرایند، خاکی و ژرف، روزها به دست‌های کارگران می‌چسبید. سحرگاه، بخاری که از خم‌ها برمی‌خاست به همان اندازه رازآمیز بود که مهی که اکنون در نورِ نامطمئنِ ماه از میانِ بیشه‌ها می‌پیچد. جایی، کاسه‌ای تراشیده از چوبِ تمرِ هندی روی میزی کوتاه افتاده و قالبی از این رنگ را در خود دارد که لبه‌هایش ترک خورده است. تکه‌پارچه‌هایی که برای وصله‌کاری به کار می‌روند، همراه با شاخه‌ای نعناع برای دور کردنِ بید، در صندوقی تا شده‌اند.
در شمال، مسافران از تندرهایی می‌گویند که رگه‌هایی به رنگِ این رنگینه آن‌ها را می‌شکافد؛ آذرخشی که آسمان‌ها را می‌گشاید و بر چهرهٔ دوردستِ کوه فرو می‌افتد. می‌گویند باران آنجا بوی این گیاه را، تلخ و تقریباً فلزی، به رودهایی می‌برد که به سرزمین‌های ناآشنا روان‌اند. حتی در نرم‌ترین ساعت‌ها، خاطرهٔ آن هوا باقی می‌ماند و همچون رازی به ذهن بسته می‌شود. کسانی که در کشتزارها کار می‌کردند یا رنگ را می‌جوشاندند، همیشه شاخه‌ای از این گیاه زیرِ بالش نگه می‌داشتند، با این باور که رؤیاها را می‌گیرد و آشفتگی را دور نگه می‌دارد.
امشب، ماهِ وارونه قصه‌هایش را نزد خود نگه می‌دارد. مه غلیظ‌تر می‌شود و نامهای سگ و گرگ دور می‌شوند. در آشپزخانه، فنجانِ چای لب‌پریده‌ای تکه‌ای باریک از رنگِ سخت‌شده را که از آخرین دسته نگه داشته شده در خود دارد. می‌توان اندکی از آن را سایید تا بر نامهای که فرستاده نخواهد شد نشان بگذارد، یا مربعی از پارچه‌ای را که دیرزمانی پیش رنگ خورده در جیبی فشرد برای سفرهایی که گذشتن از پل‌های بی‌نام را می‌طلبند. شاخه‌ای از این گیاه، خشک و شکننده، برای سوزاندن در ساعتی آرام خوب است تا رودها و بادهای بازرگانی را به یادتان آورد. وقتی سپیده سر می‌زند، شاید ذره‌ای از آن را در آب دم کنید و دست‌هایتان را بشویید و بگذارید بویش بماند تا نام‌ها بازگردند.
رنگ خوش‌شانسی امروز نیلی است.
Lucky Color: Indigo — #4B0082بگذارید راه برای مدتی ناپدید شود.
رود می‌داند کجا برود.